Chợ tình Mộc Châu – Nét văn hóa truyền thống nơi đây

Từ lâu nay chợ tình Châu Mộc được rất nhiều người biết đến. Phiên chợ đặc biệt này không phải như những phiên chợ bình thường mà nó là phiên chợ của những cuộc hò hẹn, trao gửi tình cảm của các nam nữ của các dân tộc vùng cao nơi đây.

Chợ tình Châu Mộc, Sơn La
Chợ tình Châu Mộc, Sơn La

Mỗi một miền quê ở Việt Nam đều có những bản sắc văn hóa riêng biệt. Rất đặc biệt đó chính là bản sắc văn hoá dân tộc của đồng bào dân tộc thiểu số miền núi cao. Đây là một trong những món ăn tinh thần “đặc sản” của mỗi một vùng miền cần được giữ gìn, bảo vệ và truyền bá để nhiều người biết đến.

Nghe đến chợ tình Châu Mộc ắt hẳn ai cũng nghĩ là phải mua bán. Nhưng không! Không ai bán, chẳng ai mua nhưng hai chữ “chợ tình” luôn được gắn với những nơi hò hẹn, trao gửi tình cảm nam nữ của các dân tộc vùng cao. Không nơi nào khác đó chính là địa danh nổi tiếng khắp đất trời Tây Bắc – chợ tình Châu Mộc ở cao nguyên Mộc Châu, Sơn La

Hai chữ “chợ tình” từ lâu đã đi vào cách hiểu của người vùng xuôi như một phạm trù của xã hội về tình yêu, hôn nhân. Giải thích thì có thể, nhưng chưa có cách nào định nghĩa thấu đáo về hai từ ghép này. Bởi lẽ, được gọi là chợ thì ở đó phải có mua có bán, nhưng ở cái chợ tình đặc biệt này không ai bán mà cũng chẳng ai mua. Vậy sao mọi người lại gọi là chợ? Bởi thật trớ trêu, những người yêu nhau lại lấy cái phiên chợ này làm nơi hò hẹn. Vì thế, đại khái như bạn có thể hiểu, chợ tình là nơi hò hẹn, trao gửi tình cảm, có những cử chỉ yêu đương diễn ra ở đó theo phong tục, tập quán, văn hóa của từng địa phương. Lẽ đương nhiên và dễ hiểu vì chợ là đầu mối, là điểm nút của hầu hết những sinh hoạt văn hóa của đồng bào vùng cao.

Chợ tình ở  Mộc Châu cũng có những đặc trưng như phiên chợ tình Khâu Vai bên Việt Bắc, trải qua rất nhiều năm, nhiều thế hệ thanh niên gặp nhau ở đây đã nên vợ thành chồng. Cũng có những cặp đôi không dẫn đến hôn nhân, nhưng họ vẫn giữ được mối quan hệ bạn bè, họ gặp lại nhau trong đêm tết, thăm hỏi động viên nhau trên bước đường đời. Vì vậy, đêm về khuya, bố đi đường bố, mẹ đi đường mẹ, con trai, con gái lớn đi lối riêng của mình. Họ hẹn nhau đến sáng thì đợi ở một điểm nào đó để cùng về bản, tuyệt nhiên không hỏi đêm qua gặp ai, ở đâu, làm gì… Một đặc điểm của phiên chợ này là, tuy người rất đông, kín đường, kín chợ, ngựa xe không đi nổi, nhưng không hề có sự cãi vã, không có người say rượu. Người Mông có câu: “Tan chợ không say không phải là người tốt”, ý nói người không uống say là không thật lòng với bạn, hoặc không có bạn.

Các thanh niên ca hát nhảy múa với nhau trong phiên chợ
Các thanh niên ca hát nhảy múa với nhau trong phiên chợ

Qua nhiều năm tháng, chợ tình Mộc Châu trở nên ngày một đông hơn. Từ những năm 90 của thế kỷ XX đã có hàng nghìn người Mông ở khắp các tỉnh vùng Tây Bắc đến dự. Cho đến những năm 2000, lại thêm người Mông ở Việt Bắc, Thanh Hóa, Nghệ An và cả người Mông bên nước bạn Lào cũng về vui Tết với người Mông ở Mộc Châu. Các dân tộc anh em như: Dao, Kinh, Khơ Mú, Mường Thái, … ở các bản lân cận cũng kéo về thị trấn Mộc Châu vui tết cùng bà con người Mông.

Khi xưa, cuộc sống của con người còn nghèo nàn, mọi người đến chợ phải đi bộ hoặc đi ngựa mất cả ngày trời, đêm không về kịp phải ngủ lại. Nhưng bây giờ thì khác, phương tiện đi lại chính của người dân đồng bào chính là xe máy. Đường đông như trẩy hội. Có những chàng trai đến gần chợ thì dừng xe để thay bộ quần áo mới đực trưng của dân tộc cổ truyền. Họ mang theo cả radio cassette đi tìm bạn giàn giáo nêm, phụ kiện inox, mở băng ghi âm những bài hát mà bạn mình ưa thích, bạn nghe được sẽ tự tìm đến. Rồi hai người dắt nhau đi trò chuyện, họ lại mở máy, ghi âm tiếng nói, lời ca hoặc điệu khèn của nhau. Họ trao băng ghi âm cho nhau để mỗi khi nhớ bạn lại mở ra nghe giọng nói thân thương.

Trong “rừng người” chen vai, người ta bắt gặp cả những khuôn mặt ngơ ngác của những cô bé 13, 14 tuổi lần đầu xuống chợ. Cánh con trai chầu chực ở tiệm uốn tóc để rẽ ngôi, gọt rửa, xịt keo. Sau đó, họ rủ cánh con gái đi ăn phở rồi đi chụp ảnh và chờ bọc răng vàng. Đó là những lệ bộ cần thiết. Ai cũng đẹp, cũng vui. Cánh thanh niên bắt đầu trêu chọc “kéo” nhau, “kéo” tuột cả nùn tóc giả mà các cô gái vẫn tươi cười, bởi hôm nay là ngày hạnh phúc của tuổi trẻ. Những bàn tay nắm tay, những ánh mắt đắm đuối, những cử chỉ vuốt ve… Cuộc vui rồi cũng qua, để lại kỷ niệm sâu nặng về tình yêu, tình anh em, bạn bè, và những âm vang của những bài ca, điệu múa ẩn chứa tâm hồn người dân miền sơn cước.

Những em gái còn bỡ ngỡ vì lần đầu xuống chợ
Những em gái còn bỡ ngỡ vì lần đầu xuống chợ

Chợ tình Châu Mộc nhộn nhịp nhất từ 1- 3h sáng ngày 1/9 dương lịch, tại thị trấn Mộc Châu. Đông nhất là những thanh niên, thiếu nữ Mông đang tuổi cập kê. Những khuôn mặt ngơ ngác của các cô cậu bé chỉ mới 14, 15 tuổi. Những đôi tình nhân mỗi năm chỉ gặp nhau một lần tại đây để tâm sự, chia sẻ hay chỉ để xem người yêu xưa giờ còn sống hay đã chết. Đặc biệt, có nhiều thanh thiếu niên người Kinh cũng mặc trang phục Mông cùng tham dự phiên chợ tình mỗi năm chỉ có một lần này.

Cũng như mọi năm, năm nay “chợ tình” Châu Mộc lại diễn ra tại thị trấn Mộc Châu, tỉnh Sơn La vào dịp Tết Độc lập của người Mông, cũng là Ngày hội văn hóa các dân tộc Mộc Châu. Đây cũng là phiên chợ tình duy nhất trong năm. Hàng vạn người thuộc nhiều nhánh Mông hoa, Mông trắng, Mông đen, Mông xanh, Mông đỏ… từ khắp nơi đổ về thị trấn Mộc Châu từ những ngày 29/8-3/9 dương lịch. Không chỉ có người Mông ở tận Thanh Hóa, Nghệ An, Lào, Thái Lan… mà bà con các dân tộc Kinh, Mường, Thái, Khơ Mú… cũng kéo về thị trấn vui tết cùng bà con người Mông.

Chợ tình Châu Mộc là điểm khởi đầu cho một tình yêu trong sáng. Sự gặp gỡ, ưng thuận ở đây vừa là tỏ tình, vừa là đính ước để mùa hoa ban tới, tình yêu sẽ kết thành trái chín…

Xem thêm: Du lịch Mộc Châu ngắm những đồi chè tuyệt đẹp

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*